ชื่อวิจัย ผลการจัดกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ที่มีต่อทักษะทางสังคมของเด็กปฐมวัย

ชื่อผู้วิจัย นางสาว กัญญาภัค ดวงตาดำ

บทที่ 1

ที่มาและความสำคัญของปัญหา

ความคิดสร้างสรรค์เป็นองค์ประกอบหนึ่งของพัฒนาการทางสติปัญญาซึ่งควรได้รับการส่งเสริมตั้งแต่ปฐมวัยโดยกิจกรรมศิลปะเป็นประสบการณ์สำคัญสำหรับเด็กในวัยนี้ที่ส่งผลต่อการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์โดยตรงเด็กต้องได้รับประสบการณ์ทางศิลปะที่หลากหลายในการส่งเสริมการคิดหลากหลายลักษณะรวมทั้งการแก้ไขปัญหาที่สอดคล้องกับสถานการณ์ในชีวิตประจำวันแนวคิดเชิงออกแบบเป็นอีกทางหนึ่งที่น่าสนใจในการนำมาประยุกต์เข้ากับการจัดประสบการณ์ศิลปะเพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดที่หลากหลายและการคิดสร้างสรรค์ของเด็กอนุบาลด้วยแนวคิดเชิงออกแบบอยู่บนพื้นฐานของการคิดอย่างเป็นระบบผ่านจินตนาการการสำรวจทดลองแก้ปัญหาและสะท้อนสิ่งที่ได้เรียนรู้ดังนั้นผู้วิจัยจึงสนใจศึกษาผลของการจัดประสบการณ์ศิลปะโดยบูรณาการแนวคิดเชิงออกแบบที่ส่งผลต่อความคิดสร้างสรรค์ของเด็กอนุบาลต่อไป (นางสาววาทินี บรรจง. 2556: 18)

กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์เป็นกิจกรรมที่เปิดโอกาสให้เด็กได้สำรวจค้นพบและได้ทดลองกับสื่ออุปกรณ์ทางศิลปะซึ่งช่วยให้เกิดการพัฒนาความคิดรอบยอดทางพื้นฐานวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์จากการสังเกตและประเมินภาพบทบาทครูควรวางแผนเตรียมกิจกรรมต่าง ๆ ให้พร้อมควรให้คำแนะนำหรือบอกเด็กเพียงเล็กน้อยเท่านั้น แต่ให้ใช้วิธีให้เด็กค้นพบกระบวนการทางศิลปะด้วยตนเองโดยให้เด็กทดลองสร้างผลงานจากอุปกรณ์ที่หลากหลายให้โอกาสเด็กทำงานด้วยความพึงพอใจและเป็นอิสระเสริมสร้างการเรียนรู้ทางศิลปะและบูรณาการความรู้ที่เกี่ยวข้องครูกระตุ้นจินตนาการของเด็กพร้อมสนับสนุนให้เด็กแสดงออกทางความคิดอย่างสร้างสรรค์โดยหลีกเลี่ยงให้เด็กลอกเลียนหรือวาดภาพระบายสีจากสมุ (กุลยาตันติผลาชีวะ, 2547: 189-191)

กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์สามารถเชื่อมโยงการทำงานของสมองหลายด้านและอวัยวะบางส่วนและพัฒนาจินตนาการโดยเชื่อมโยงประสบการณ์ออกมาเป็นภาพรูปทรงเด็กจะได้ฝึกปฏิบัติจริงมีประสบการณ์ตรงเรียนรู้ผ่านการสังเกตและฝึกกิจกรรมอย่างหลากหลายเพื่อพัฒนาจุดเชื่อมต่อของใยประสาทภายใต้สภาพแวดล้อมที่ผ่อนคลายมีอิสระทางความคิดผลงานศิลปะสร้างสรรค์เกิดขึ้นจากการคิดและการตัดสินใจของเด็กปฐมวัยเด็กทุกคนล้วนผ่านขั้นตอนในการใช้สัญลักษณ์ในการสื่อสารโดยเริ่มสื่อสารจากสิ่งที่เขาพบเห็นเช่นคนต้นไม้บ้านเด็กจะสามารถวาดฉากประกอบได้ตอนอายุ 5-7 ปีบางครั้งการวาดภาพของเด็กยังไม่ต้องการผลลัพธ์ แต่เป็นความต้องการเพื่อฝึกทำซ้ำ ๆ เมื่อเขามีทักษะมากพอจะเกิดความมั่นใจในความสามารถของตนควรจัดกิจกรรมเพื่อให้เด็กได้มีโอกาสฝึกหลากหลายรูปแบบเด็กควรมีความรู้พื้นฐานในการใช้และดูแลอุปกรณ์ก่อนกิจกรรมศิลปะสำหรับเด็กควรเริ่มจากกระดาษสีเทียนกาวกรรไกรใช้พู่กันระบายสีปั้นตามลำดับเด็กจะเลือกใช้อุปกรณ์ศิลปะตามแนวทางของตนดังนั้นควรเปิดโอกาสให้เด็กใช้จินตนาการของตนอย่างเต็มที่ (อัญชลีไสยวรรณ. 2553: 1)

ซึ่งผู้วิจัยได้เลือกศึกษาการจัดกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์โดยใช้กิจกรรมงานประดิษฐ์เสริมสร้างทักษะทางสังคมของเด็กปฐมวัยเพราะกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์มีความสอดคล้องในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่มุ่งความแตกต่างระหว่างบุคคลเนื่องจากกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์เป็นกิจกรรมที่เปิดโอกาสให้เด็กได้ลงมือปฏิบัติอย่างอิสระโดยขึ้นอยู่กับความสนใจและความสามารถของเด็กโดยเฉพาะเด็กที่กำลังเรียนระดับปฐมวัยนั้นการที่จะพัฒนาหรือส่งเสริมทางด้านอารมณ์และสังคมของเด็กจะช่วยให้เด็กได้เรียนรู้การทำงานร่วมกับผู้อื่นรู้จักแก้ปัญหาร่วมกันซึ่งสิ่งเหล่านี้จะช่วยให้เด็กเกิดทัศนคติที่ดีได้แก่ความมียุติธรรมการมีความรับผิดชอบรู้จักเคารพบุคคลอื่นการรู้จักช่วยเหลือผู้อื่นตลอดจนความสามารถการยอมรับในความแตกต่างของบุคคลอื่นและสามารถปฏิบัติตามกฎระเบียบข้อตกลงได้ทักษะทางสังคมเป็นทักษะพื้นฐานที่สำคัญของบุคคลซึ่งควรได้รับการฝึกฝนปลูกฝังตั้งแต่เด็ก ๆ เพื่อให้ทุกคนเป็นพลเมืองของสังคมสามารถดำรงชีวิตอยู่ร่วมกับสังคมโลกได้อย่างมีสุข

ดังนั้นการเสริมสร้างทักษาะทางสังคมจึงมีความสำคัญในการเตรียมความพร้อมให้เด็กเพื่อให้เด็กสามารถมีสัมพันธ์อันดีรู้จักการวางตัวกับผู้อื่นซึ่งจัดว่าเป็นองค์ประกอบสำคัญอย่างหนึ่งในการเรียนรู้ และเป็นประโยชน์ต่อครูผู้สอน ผู้ปกครองและผู้ที่รับผิดชอบเด็กปฐมวัยต่อไป จากที่กล่าวมาทำให้ผู้วิจัยตระหนักถึงความสำคัญ และสนใจที่จะศึกษาผลของการจัดกิจกรรมสร้างสรรค์งานประดิษฐ์ที่มีต่อทักษะทางสังคมของเด็กปฐมวัย เพื่อให้ผู้ที่เกี่ยวข้องและสนใจได้นำผลการศึกษาครั้งนี้ไปเป็นแนวทางในการจัดการศึกษาสำหรับเด็กปฐมวัยต่อไป

วัตถุประสงค์การวิจัย

เพื่อศึกษาผลการจัดกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ที่มีต่อทักษะทางสังคมของเด็กปฐมวัย

ประชากรที่ใช้ในการวิจัย

ประชากรที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ เด็กปฐมวัยชาย-หญิง อายุระหว่าง 5-6 ปี กำลังศึกษาอยู่ชั้นอนุบาลปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2563 โรงเรียนเทพวิทยา สำนักงานเขตลาดพร้าว กรุงเทพมหานคร โดยมีจำนวน 4 ห้องเรียน นักเรียนชายทั้งหมด 64 คน นักเรียนหญิงทั้งหมด 62 คน รวมทั้งหมด 126 คน

กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย

กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยในครั้งนี้ ได้แก่ เด็กปฐมวัยชาย-หญิง อายุระหว่าง 5-6 ปีกำลังศึกษาอยู่ชั้นอนุบาลปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2563 โรงเรียนเทพวิทยา สำนักงานเขตลาดพร้าว กรุงเทพมหานคร ได้มาโดยวิธีการสุ่มแบบกลุ่ม (Cluster sampling) เลือกห้องเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 2/1 มาจำนวน 1 ห้องเรียน จำนวนนักเรียน 31 คน

ขอบเขตด้านตัวแปร

1)ตัวแปรต้น ได้แก่ การจัดกิจกรรมโดยใช้ศิลปะสร้างสรรค์

2)ตัวแปรตาม ได้แก่ ทักษะทางสังคมของเด็กปฐมวัย